De Beledigde Manta
OMG — ze kreeg een klap op haar hoofd van een manta! Geen twijfel mogelijk. Het zag er expres uit.
Zwart-witte reuzen, sierlijk en indrukwekkend — manta’s prikkelen onze verbeelding met hun sprookjesachtige uiterlijk en mysterieuze gedrag. Maar soms… kunnen ze behoorlijk onbeschoft zijn. Vooral wanneer wij daarmee beginnen.
Manta Paradijs
Je hebt vast wel eens gehoord of gelezen dat de Malediven beroemd zijn om hun manta's. Deze elegante zwart-witte zweefvliegtuigen zijn ongelooflijk populair, vooral de rifmanta, die tot wel 5 meter breed kan worden.
Ik ben er helemaal weg van. Niet alleen vanwege hun formaat of schoonheid – hoewel dat ook helpt – maar vooral omdat je ze kunt dance Met hen onder water. Geen salsa of tango, eerder synchroonzwemmen. Ik geloof dat het een sociale aangelegenheid is voor deze majestueuze wezens, een manier om te communiceren, een band op te bouwen en relaties te onderhouden.
Als je manta's vaak ziet, zoals ik, begin je patronen in hun gedrag te herkennen. Begroetingsrituelen, douchetijd (ook wel schoonmaakbeurten genoemd), eetgewoonten... En soms gooien ze er een verrassing in. Soms is die op ons gericht.
Onderwater wasstraat
In het Ari-atol zijn talloze schoonmaakstations voor manta's – plekken waar poetsvissen elkaar schoonmaken. Deze kleine beestjes verwijderen dode huidcellen en parasieten van hun 'klanten', en elk zeedier, inclusief manta's, staat in de rij voor zijn beurt, net zoals wij in de rij staan voor de autowasstraat.
Deze poetsvissen werken elke dag vanuit dezelfde stations, en de vaste klanten komen regelmatig langs. Natuurlijk heeft een wezen zo groot als een manta een serieus team poetsers nodig om de klus te klaren. Wil je er een zien, blijf dan gewoon even bij een van die stations hangen – het werkt perfect.
Dat doen we vaak tijdens onze reizen naar de Malediven, zoals afgelopen februari met Mel en Peter. We hadden net een duik bij Mahibadhoo, aan de westkant van het atol, achter de rug en waren weer terug op onze boot. Na wat versgebakken chocoladekoekjes en een gekoelde ananassmoothie ging ik onder de verfrissende douche.
Het was een fantastische duik geweest – er doken een paar manta's op bij het schoonmaakstation. Het zicht was niet geweldig, maar we hadden toch nog genoeg tijd om manta's te spotten.
Geslagen door een Manta
Terwijl ik boven chill en nadenk over de duik, komt Mel opgewonden aanrennen: "Blah blah manta... blah blah smack... blah blah GoPro... wil je het zien?"
Huh? Waar heeft ze het over?
Het duurt even voordat ik bij ben – ik ben mentaal nog half in het water. Maar dan laat ze me de video zien. En OMG – ze kreeg een klap op haar hoofd van een manta! Geen twijfel mogelijk. Het leek opzettelijk. Ze was gelukkig in orde – niet gewond, alleen een beetje verdoofd. Maar wauw, die manta heeft flink geslagen!
We hebben de video die week zeker wel honderd keer opnieuw bekeken. En daar hield het verhaal niet op...
“Ga toch weg!”
Een paar maanden later was ik op reis met een groep fotografen. De boot was gecharterd door twee professionals die fotoworkshops gaven, en ze hadden een gastspreker uitgenodigd: marien bioloog Dr. Simon Pierce, een expert op het gebied van walvishaaien.
Tijdens zijn lezing legde hij uit dat te dicht bij een walvishaai komen respectloos is. Het dier zal zijn ongenoegen meestal tonen door zich met zijn rug naar je toe te keren en weg te zwemmen. Eigenlijk is dit de manier waarop de haai zegt: "Ga toch weg!"
Dat deed me denken aan de mantavideo. Na de workshop liet ik Simon de clip van Mel en Peter zien.
Peter had zijn camera op Mel gericht, die achter haar zweefde. Een grote manta zweeft links van Mel. Ze is helemaal door het dolle heen en draait zich naar Peter om haar enthousiasme te delen. Ze doet dit twee keer – en dan, de derde keer, draait ze zich om... BAM. De manta slaat haar vol op haar kop. Helemaal expres.
Simon barstte in lachen uit, net als ik.
We hadden het allebei door – de manta corrigeerde haar. Mel had hem twee keer met haar lichaamstaal gezegd: "Ga een stukje wandelen" (zoals walvishaaien dat interpreteren), en de manta pikte het niet. Hij wist dat hij niets verkeerd had gedaan en zou dat niet zomaar laten gebeuren.
Simon grijnsde instemmend. Zaak gesloten.
